گرمسارجزيره اقوام ايراني در همسايگي پايتخت

گرمسارجزيره اقوام ايراني در همسايگي پايتخت

 عليرضا شاه حسيني

                                                                                         

منطقه گرمسار كه تا اوايل قرن حاضر به «خوار ري» شهرت داشته است، در يكصد كيلومتري جنوب شرق پايتخت و بر سر راه اصلي تهران ـ مشهد قراردارد. اين منطقه با وسعت ۱۰۶۸۶ كيلومترمربع و با جمعيت ،۷۵۰۰۰ در رأس مخروط افكنه رودخانه حبله رود قراردارد. از ديرباز اين دشت حاصلخيز و مستعد، مأمن گروههاي مختلف كشور بوده است كه به علل مختلف به اين منطقه كوچانده شده و يا اينكه اختياري اسكان يافته اند. تنوع قومي در اين منطقه به قدري است كه لقب جزيره اقوام به آن نهاده شده است.

ادامه نوشته

مغار ها سردخانه های طبیعی در دل کوهها

مغارها

سردخانه هاي طبيعي در دل كوههاي استان سمنان

 

     علیرضا شاه حسینی

 

مقدمه

مشكلات نگهداري مواد غذايي فسادپذير در شرايط طبيعي و عدم دسترسي عشاير كوچنده به وسايل و تكنولوژي جديد از جمله وسايل سردكننده و ممكن نبودن انتقال آن به بازار مصرف، باعث گرديده، عشاير تكنيك ها و شيوه هايي را ابداع نمايند تا بتوانند محصولات لبني را تا پايان دوره ي ييلاقي وحتي پس از آن، به طور سالم ومطبوع نگهداري نمايند.

به منظور نگهداري فرآورده هاي لبني، عشاير استان سمنان، بخشي از چادر مسكوني خود را با به كارگيري وسايل خواب (لحاف ، گليم وجاجيم) در طول روز به جايگاه محصولات لبني (باسترق bastorag) اختصاص مي دهند و علاوه بر اين از غارهاي طبيعي (مغار) ويا غارهاي مصنوعي (كهل) نيز به عنوان سردخانه طبيعي استفاده مي كنند.
زندگي عشاير كوچنده براساس نگهداري دام و دامداري بنا نهاده شده است. وجود مراتع و چراگاههاي سرسبز در نقاط دور از دسترس و ضرورت تعليف دام از اين مراتع در فصول مختلف سال، نياز به جابه جايي ـ يعني كوچ ـ دارد. بنابراين كوچ براي عشاير كوچنده يك نياز در جهت تداوم زندگي است. زايش دام در قشلاق از اوايل بهمن آغاز مي شود. تنها فرآورده لبني كه در اين فصل تهيه مي شود «آغوز» است كه از شير دامهاي تازه زاييده، تهيه مي شود و پس از آن تا اواسط خرداد شير دام به بره هاي نوزاد داده مي شود. شيردوشي و تهيه ي فرآورده هاي لبني به طور عمده در ييلاق واز اواسط خردادماه آغاز مي شود بعدمسافت منطقه ي ييلاقي با شهرها و روستاها و صعب العبور بودن راه اين مناطق وعدم امكان انتقال شير و محصولات لبني به مراكز مصرف، باعث شده است كه عشاير تكنيك ها وشيوه هايي را ابداع نمايند تا بتوانند محصولات لبني را به مدت طولاني تري در منطقه ي ييلاقي نگهداري كنند. در جريان تبديل شير به فرآورده هاي ديگر، دو نوع محصول ـ محصولات فسادپذير ومحصولات فسادناپذير ـ توليد مي شود. محصولات فسادناپذير مانند كشك و قره قروت وآرشه را مي توان تا مدتها در فضاي معمولي نگهداري نمود ولي براي نگهداري ساير محصولات احتياج به فضاي خنك و سردخانه است.

 

ادامه نوشته

فیروزکوه :شهری کهن بربلندای البرز

 

          فيروزكوه ، شهري كهن بر بلنداي البرز

 

یونس شاه حسینی

د ر شرقي ترين نقطه استان تهران و بر بلنداي رشته كوه البرز، شهري است كهن و باستاني، كه بنابر روايت مورخان، تاريخ بناي آن به زمان پادشاهي فيروز پسر يزدگرد ساساني مي رسد و به همين خاطر به «فيروزكوه» معروف گشته است. اين شهر به دليل وضعيت ويژه جغرافيايي، از نظر نظامي از اهميت خاصي برخوردار بوده و يكي از استحكامات نظامي دوران گذشته به شمار آمده است و حكمرانان مناطق اطراف اغلب هنگامي كه مورد تهاجم دشمنان واقع مي شدند به اين شهر پناه مي آوردند و چون در داخل تنگه فيروزكوه مي شدند، خود را در قلعه اي مستحكم و استوار مي يافتند.

 تنگه واشی

ادامه نوشته

گردشگری روستایی (نمونه : حوزه آبخیز پشت بسطام شاهرود)

َََََََََََََََگردشگري روستايي و جايگاه دهياريها در توسعه آن

نمونه : حوزه ي آبخيز پشت بسطام شاهرود

   یونس شاه حسيني

جهانگردي امروزه به يكي از فعاليت هاي مهم اقتصادي در جهان تبديل شده است و بخش مهمي از درآمد بسياري از كشورها از طريق فعاليت هاي جهانگردي تأمين مي شود . علاوه بر اين توسعه جهانگردي آثار مثبت اجتماعي و فرهنگي قابل توجهي نيز به دنبال دارد .

كشور ما به عنوان يكي از ده كشور اول داراي جاذبه هاي جهانگردي در سطح جهان مطرح است ولي از نظر جذب جهانگرد و بالتبع كسب درآمد از اين فعاليت مهم و رو به رشد ، در رده ي بسيار پاييني قرار دارد . از طرف ديگر با عنايت به وجود بيش از 65739 مكان تفريحي ، تاريخي و مذهبي در روستاهاي كشور ، اهميت توجه به آثار تاريخي _ فرهنگي و مذهبي در مناطق روستايي بيش از پيش نمايان مي شود .

علاوه بر اين مناطق روستايي كشور به دليل تنوع ويژگي هاي طبيعي داراي انواع مختلفي از جاذبه هاي گردشگري طبيعي نيز مي باشد . وجود انواع مختلفي از روستاهاي كوهستاني ، جنگلي ، جلگه اي ، دشتي و كويري ، توليد انواع محصولات زراعي و باغي ، دامي و صنايع دستي ، زندگي كوچ نشيني و وجود اقوام و طوايف مختلف با فرهنگ های گوناگون ، زمينه هاي فراواني براي توسعه جهانگردي روستايي فراهم آورده است .

 

ادامه نوشته

عشایر جاذبه بکر گردشگری در ایران

عشاير: جاذبه بكر گردشگری در ايران

                                                     یونس شاه حسینی

غناي جاذبه هاي باستاني و تاريخي و طبيعي فرهنگي و مردم شناسي سرزمين ايران، كشور ما را به عنوان يكي از ده كشور اول صاحب جاذبه هاي جهانگردي معرفي كرده است و اين منابع عظيم و توانمندي هاي فراوان ، زمينه بسيار مساعدي را براي برنامه ريزي جهانگردي مهيا مي كند. ولي متاسفانه در مقابل اين همه توانمنديها و جاذبه هاي گوناگون و فراوان ، برنامه خاصي براي بهره برداري بهينه از آن پيش بيني و اجرا نشده است  .       

به خصوص در زمينه گردشگري در مناطق عشايري كشور، هيچ گونه امكاناتي مهيا نيست و موضوع مردم شناسي اقوام ،ايلات و طوايف عشايري كشور با طيف متنوعي از آداب و رسوم و شيوه هاي معيشتي منطبق با شرايط اقليمي و محيط زيست از نظر مسؤولان پنهان مانده است .

                                                  

ادامه نوشته