اکنون پس از پایان انتخابات دوره چهارم شوراهای اسلامی شهرها و روستاها و دوره یازدهم مجلس شورای اسلامی و فروکش کردن تب و تاب انتخابات و مشخص شدن اعضاء شوراهای اسلامی شهرها، کم کم انتخاب شهرداران جدید موضوع گفتگوی مردم و رسانه ها و افکار عمومی شده است. اعضاء منتخب شوراهای اسلامی شهرها نیز از این پس باید به اجرایی شدن برنامه ها و شعار های انتخاباتی خود بیاندیشند. لذا آنها هم معمولا در حال شناسایی و رایزنی با افرادی هستند تا بتوانند با کمک یکدیگر، شعارها و برنامه های خود را به منصه ظهور برسانند. هرچند قانون شوراها وظایف و اختیارات فراوانی را برای شوراهای اسلامی شهرها معین کرده است اما یکی از اولین و مهمترین وظایفی که پس از تشکیل شوراها بر عهده آنان گذاشته شده، انتخاب شهردار است، چنانکه در بند اول ماده 71 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و ...؛ (مصوب 1/3/1375 و اصلاحات بعدی آن) انتخاب شهردار را از وظایف شورای اسلامی شهر ذکر کرده و در تبصره (1) ذیل آن آورده است که شورای اسلامی شهر موظف است بلافاصله پس از رسمیت یافتن، نسبت به انتخاب شهردار واجد شرایط اقدام نمایند.

با توجه به سئوالات و ابهاماتی که درباره انتخاب شهردارران پیش آمده بود مجلس شورای اسلامی طی قانون استفساریه ماده 71 قانون شوراها اعلام نمود که شوراهای اسلامی در هر دوره باید پس از رسمیت یافتن، اعم از اینکه دوره چهار ساله شهردار قبلی پایان یافته باشد یا خیر، نسبت به انتخاب شهردار اقدام نمایند.

در این قانون نحوه انتخاب شهردار توسط شموراها، بیان شده است اما اینکه شهردار باید چه شرایطی داشته باشد، به عهده آیین نامه ای گذاشته شدکه توسط وزارت کشور به تصویب می رسد. در این آیین نامه شرایطی که برای تصدی سمت شهردار لازم است، به شرح زیر بیان شده است:

تابعیت جمهوری اسلامی ایران‌، حتی المقدور متاهل و دارای حداقل (25) سال سن و (5) سال سابقه اجرایی در موقع انتخاب‌شدن‌، انجام خدمت وظیفه عمومی (دوره ضرورت‌) یا داشتن معافیت دایم در زمان صلح، اعتقاد به مبانی جمهوری اسلامی ایران و قانون اساسی‌، دارا بودن حسن شهرت‌، داشتن توانایی جسمی و روحی برای انجام کار، نداشتن محکومیت کیفری که مستلزم محرومیت از حقوق اجتماعی باشد، دارا بودن تحصیلات دانشگاهی، حد اقل در حد کارشناسی برای شهرداری های درجه یک تا شش و کارشناسی با گرایش های مشخص شده (توسط وزارت کشور) برای شهرداری های درجه 7  تا 10  و مدرک کارشناسی ارشد  با گرایش های مشخص شده برای شهرداری های درجه 11 و 12.

شهردار باید علاوه بر شرایط فوق به امور مالی و ذی حسابی با تشخیص وزارت کشورآشنا باشد و در غیر این صورت باید در دوره توجیهی که توسط وزارت یاد شده تشکیل می‌شود، شرکت نماید.

با توجه به اینکه شهرداری، مدیریت محلی شهر را بر عهده دارد و طبیعتاً شهردار بالاترین مقام هر شهرداری است که وظایف شهرداری زیر نظر او انجام می گیرد و روز به روز بر نقش و جایگاه شهرداری ها افزوده      می شود به همین دلیل شوراهای اسلامی شهرها نسبت به انتخاب شهردار، حساسیت بیشتری به خرج دهند و در فرصت زمانی که تا شروع به کار آنها باقی است با مطالعه و تحقیق، به انتخاب مدیری متخصص، توانا، باتجربه و آشنا به مسائل شهر و شهرداری اهتمام ورزند.

لازم به ذکر است شهردار علاوه بر اینکه باید شرایط فوق را دارا باشد، الزامات دیگری را باید در طول زمان شهردار بودن، رعایت نمایند: بر اساس تبصره(2) ماده 71 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور(اصلاحی 27/10/83)، شهردار نمی تواند همزمان عضو هیچیک از شوراهای اسلامی شهر و روستای کشور باشد. دیگر اینکه وفق ماده (2) آیین نامه شرایط احراز سمت شهردار، کسی که به سمت شهردار انتخاب می‌شود نباید صاحب موسساتی باشد که تمام یا بخشی از حوایج عمومی حوزه عمل شهرداری را تامین می‌نماید و همچنین نباید در زمان تصدی این‌سمت‌ ، رییس با عضو هیات مدیره یا مدیر عامل شرکتها و موسسات مذکور باشد. شهردار حق ندارد در معاملات و قراردادهایی که یک طرف آن شهرداری یا یکی از موسسات تابعه و یا وابسته به آن‌ است بطور مستقیم یا غیر مستقیم ذی نفع باشد.

همچنین بر اساس ماده (3) آیین نامه فوق، شهردار باید از تاریخ اشتغال به کار تا زمانی که در این سمت انجام وظیفه می‌نماید، در داخل‌محدوده قانونی شهر ساکن باشد.

ضمنا با توجه به اینکه شهرداری نظارت عالیه بر کار مهندسی ناظر دارد و با عنایت به اینکه از نظر منطقی جمع بین مجری و ناظر محال است، لذا  شهردار هر شهر نمی تواند در همان شهر، به عنوان مهندس ناظر فعالیت نماید.